Hail to the king, baby! Het is een kreet uit een ver verleden waarin Duke Nukem een absolute legende was. Voor een korte periode was de Duke Nukem-serie dé koning van het FPS-genre maar inmiddels is de machoman niets meer dan een naam uit een ver verleden. Hoe heeft de Duke zo ver kunnen vallen en waar ging het mis?

Midden jaren ’90 was Doom mateloos populair en tientallen games poogden het succes van de ID-software titel na te bootsen. Weinig titels slaagden erin om hetzelfde niveau als Doom te halen, maar één game presenteerde zich vol overtuiging als spirituele opvolger: Duke Nukem 3D. De release in 1996 sloeg in als een atoombom en maakte het personage Duke Nukem een instant klassieker.

Come get some!

Duke Nukem 3D presenteerde een stereotype actieheld met een dikke zwarte zonnebril, oneindige cheesy one-liners en een enorm ego. Alles was volledig over de top en de gehele gamingwereld smulde ervan. Dit was dé videogamevertaling van een actiefilm.

Vanaf het moment dat je Duke Nukem 3D opstart, weet je dat het tijd is om ass te kicken en in de hoogste versnelling vooruit te gaan. Het atoomlogo verschijnt met een luide explosie op je beeldscherm en de brute themesong door Megadeth zet de toon voor een achtbaanrit vol aliens, guns en vrouwen. Het verhaal van Aliens die de aarde binnenvallen en ‘onze’ vrouwen kidnappen is flinterdun, maar who gives a fuck. Jij bent Duke Nukem en aan jou de nobele taak om deze buitenaardse klootzaken te stoppen. Of zoals Duke het zegt: ‘Nobody steals our chicks… and lives!’

Wat mij altijd is bijgebleven is de interactiviteit van de levels. Je kon glazen kapot schieten, een potje poolen en geld geven aan pixelachtige-strippers om hun borsten te laten zien. Achteraf gezien lijkt dit misschien weinig, maar voor die tijd was het sensationeel. De dynamische omgevingen waren een aangenaam verschil met het statische gangetje-gangetje van eerdere shooters. Daarnaast had de game toffe guns, memorable vijanden en speelde het als een trein.

Duke Nukem Forever

In mijn waardering was ik niet alleen en Duke Nukem was on top of the world. Toch ging het na de release van Duke Nukem 3D eigenlijk alleen maar bergafwaarts. Na de port van Duke Nukem 3D naar onder andere de Playstation 1 en Nintendo 64 stapte de serie voor een (lange) periode af van het First-Person Shooter genre. Een reeks spin-off games verschenen die kozen voor een actie-adventure benadering in Third Person. De games waren niet verschrikkelijk, maar haalden bij lange na niet het niveau van Duke Nukem 3D. Ondertussen wachtte iedereen op het First-Person vervolg van Duke Nukem 3D.

Deze opvolger werd al vrij snel aangekondigd en zou Duke Nukem Forever (DNF) gaan heten. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de titel in 1998 zou verschijnen. Wanneer ik vertel dat de game al snel de bijnamen ‘Whenever’, ‘Taking Forever’ en ‘If Ever’ kreeg, voel je al aankomen dat een release in 1998 niet is gelukt. Sterker nog, met het ontwikkelen van Duke Nukem Forever wordt het begin van het einde ingeluid.

In de eerste instantie lijkt het nog goed te komen. Developer 3D Realms koopt voor grofweg een half miljoen dollar de Quake 2-engine van ID Software en laat op de E3 van 1998 een zeer indrukwekkende trailer zien. De hype is groot en gamers kijken massaal uit naar het vervolg van Duke Nukem 3D. Toch zou het nog ruim 13 jaar duren voordat de game definitief uitkwam.

Meesterwerk

Tijdens de ontwikkeling van de game gingen er meerdere dingen fout. Het grootste probleem was dat 3D Realms een meesterwerk wilde maken en daarom te hoge eisen voor zichzelf en de game stelde. Het productieteam en met name 3D Realms eigenaar Georgue Broussard was nooit tevreden met het product dat ze hadden en als gevolg hiervan bleven ze dingen veranderen en toevoegen.

Niet lang na de indrukwekkende trailer op de E3 doet Broussard dan ook een schokkende aankondiging. Duke Nukem Forever stapt over op de Unreal Engine, wat grotendeels betekent dat het hele project een paar flinke stappen terugdoet. Waarom dit in godsnaam wordt gedaan? Unreal Tournament kwam uit in 1998 en zag er voor die tijd super uit. Broussard wilde een minstens net zo goed uitziende game en als het kon zelfs beter. Naar zijn idee was dat niet mogelijk met de Quake 2 engine en daarom werd besloten te wisselen.

Het veranderen van de game engine startte een trend die Duke Nukem Forever het hele productieproces zou plagen. Wanneer Broussard iets zag in andere games wat indruk op hem maakte, moest dat koste wat het kost in Duke Nukem Forever zitten. In feite liep Duke Nukem Forever constant achter de feiten aan zonder zelf te innoveren. Door de constante veranderingen in de development van de game lopen de spanningen in het team hoog op en Broussard wordt langzamerhand een running joke binnen de game-industrie.

Conflicten

Op de E3 van 2001 laat 3D Realms de tweede trailer van de game zien. Broussard meldt dat ‘DNF voor Unreal 2 verschijnt’ en ‘Wanneer DNF niet in 2001 verschijnt, er iets heel erg mis is’. Ironisch genoeg had hij over dat laatste wel gelijk, want naarmate de tijd verstrijkt, lijkt een release van Duke Nukem Forever alleen maar onwaarschijnlijker te worden.

Keer op keer worden deadlines niet gehaald en Broussard begint steeds meer conflicten met de mensen om hem heen te krijgen. In 2002 stelt Broussard dat DNF wordt gereleased voor Doom 3 in 2004. Uitgever Take-Two meldt enkele maanden later dat 2004 waarschijnlijk toch niet wordt gehaald. Broussard reageert fel in een forum post en schrijft dat ‘Take-Two needs to shut the fuck up’.

De spanningen in het ontwikkelingsteam bereiken in 2006 een hoogtepunt wanneer Broussard voor de zesde keer besluit de game opnieuw te ontwikkelen. Zeven van de in totaal achttien ontwikkelaars vertrekken uit onvrede. De gloriedagen van Duke Nukem 3D lijken onvoorstelbaar lang geleden. Tussen 2007 en 2009 wordt er alsnog met een nieuw team hard aan de game gewerkt.

Het einde?

De jaren van ontwikkelen zonder iets uit te brengen, drukken echter zwaar op de portemonnee van 3D Realms. In 2008 komt het zover dat er eigenlijk geen geld meer is voor de ontwikkeling van de game en 3D Realms moet noodgedwongen geld vragen aan uitgever Take-Two. Wat volgt zijn ellenlange onderhandelingen die uiteindelijk op niets uitlopen. Er was geen geld, geen hoop en geen game. Er lijkt maar één ding op te zitten en in 2009 kondigt 3D Realms aan dat ze gaan sluiten. De volledige staf wordt ontslagen. Take 2 spant meteen een rechtszaak tegen het bedrijf aan, omdat ze hun verplichtingen niet zijn nagekomen. Het drama is compleet. De laatste adem van DNF lijkt nu echt uitgeblazen te zijn. Of toch niet?

Een foto van het team van Duke Nukem Forever op de laatste dag. In het midden (in donkerblauw shirt) George Broussard.
Een foto van het team van Duke Nukem Forever op de laatste dag van 3D Realms. In het midden (in donkerblauw shirt) George Broussard.

Gearbox

Tegen alle verwachtingen wordt Duke Nukem Forever in 2011 dan toch eindelijk uitgebracht. Een wonder. Uitgever Gearbox heeft de rechten opgekocht en na twee laatste jaren van development ziet de game het levenslicht. De pers weet niet zo goed wat ze ermee aan moeten. Gaandeweg was de hoop op een release allang uitgedoofd, maar toch, na veertien jaar wachten, is de game er. Het succes waar Broussard op hoopte is er nooit gekomen. De game wordt afgebrand in de media en op Metacritic heeft de game een gemiddelde score van 54. Ter vergelijking, Duke Nukem 3D heeft een score van 89.

De Duke is inmiddels als die oude profvoetballer die nog één keer bij amateurclub Bruin-Groen ’71 mag invallen en na vijf minuten met kramp gewisseld moet worden. De game is een belichaming van het pijnlijke ontwikkelingsproces. De titel speelt traag en voelt in alle opzichten gedateerd. Duke Nukem is in zekere zin ten onder gegaan aan zijn eigen succes. De populariteit van de game zorgde ervoor dat de developers, en met name Broussard, per se hetzelfde niveau wilden halen. Een onmogelijke opgave. Plannen voor een nieuwe Duke Nukem game lijken er ook niet meer te zijn. Het kwaad is al geschied. Duke Nukem kon weliswaar de aarde redden, maar niet zijn eigen serie. Vaarwel koning, je was voor even een goede vorst.

Write A Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.